24 czerwca 2026 r. Sąd Najwyższy podjął uchwałę (sygn. III CZP 8/26), w której rozstrzygnął istotną kwestię dotyczącą umów kredytów indeksowanych i denominowanych do walut obcych zawieranych przez dawny GE Money Bank. Sąd uznał, że postanowienia określające sposób ustalania kursu waluty, oparte na średnim kursie NBP oraz marży banku, powinny być oceniane jako jedno, niepodzielne postanowienie umowne.
Treść uchwały pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2026 r.: Postanowienie umowy lub wzorca umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej albo denominowanego w walucie obcej, określające sposób wyznaczania kursu waluty na podstawie średniego kursu tej waluty ustalanego przez Narodowy Bank Polski korygowanego o marżę banku, podlega ocenie co do abuzywności (art. 3851 § 1 k.c.) wyłącznie jako całość.
Oznacza to, że nie jest dopuszczalne uznanie za abuzywną wyłącznie części klauzuli odnoszącej się do marży banku przy jednoczesnym pozostawieniu w mocy mechanizmu opartego wyłącznie na średnim kursie NBP. W ocenie Sądu Najwyższego cała klauzula przeliczeniowa stanowi jednolity mechanizm, którego nie można dzielić ani modyfikować.
W praktyce uchwała przesądza, że sądy nie powinny „naprawiać” wadliwych umów poprzez zastępowanie zakwestionowanego mechanizmu przeliczeniowego samym kursem średnim NBP. Jeżeli postanowienie dotyczące indeksacji zostanie uznane za niedozwolone, powinno być oceniania jako całość, bez możliwości pozostawienia jego wybranych elementów.
Dla kredytobiorców posiadających umowy zawarte z GE Money Bankiem (obecnie obsługiwane przez Bank BPH) uchwała stanowi istotne wzmocnienie argumentacji przemawiającej za stwierdzeniem nieważności umowy.
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego pozostaje zgodne z wcześniejszym orzecznictwem Trybunału Unii Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności z wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie C-19/20 dotyczącej Banku BPH.
TSUE wskazał, że sąd krajowy ma obowiązek wyeliminować z umowy nieuczciwe postanowienia, jednak nie może ich modyfikować ani tworzyć nowej treści umowy w miejsce zapisów uznanych za abuzywne.
Usunięcie jedynie części klauzuli jest dopuszczalne wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, gdy:
- usuwany fragment stanowi samodzielne postanowienie,
- jego eliminacja nie zmienia charakteru całej klauzuli,
- zachowany zostaje odstraszający cel przepisów chroniących konsumentów.
W przypadku umów GE Money Banku warunki te nie są spełnione, ponieważ marża stanowi integralny element mechanizmu ustalania kursu waluty.
Pozostawienie samego średniego kursu NBP oznaczałoby w praktyce stworzenie nowej treści umowy, której strony nigdy nie uzgodniły. Ponadto bank nie poniósłby rzeczywistych konsekwencji stosowania nieuczciwych postanowień, co byłoby sprzeczne z celem Dyrektywy 93/13, mającej zapewnić skuteczną ochronę konsumentów przed abuzywnymi klauzulami.
Kredytobiorcy posiadający umowy z dawnym GE Money Bankiem mogą powoływać się na uchwałę Sądu Najwyższego jako istotny argument przemawiający za uznaniem, że mechanizm indeksacyjny zawarty w ich umowach nie może zostać częściowo utrzymany po wyeliminowaniu jedynie marży banku. W wielu sprawach może to zwiększyć szanse na stwierdzenie nieważności całej umowy, o ile analiza potwierdzi występowanie niedozwolonych postanowień.