Zajęcie rachunku bankowego jest jednym z najczęściej stosowanych sposobów prowadzenia egzekucji. Dla dłużnika oznacza ograniczenie dostępu do zgromadzonych na koncie pieniędzy. Nie oznacza jednak, że komornik może automatycznie zająć wszystkie środki. Ochronę części pieniędzy przewiduje art. 54 ustawy – Prawo bankowe.
Zgodnie z tym przepisem środki zgromadzone na rachunkach oszczędnościowych, oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby są wolne od zajęcia do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Kwota ta obowiązuje w każdym miesiącu kalendarzowym, w którym prowadzone jest zajęcie.
W 2026 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4806 zł, dlatego kwota wolna od zajęcia rachunku bankowego wynosi 3604,50 zł miesięcznie. Przykładowo, jeżeli na rachunku znajduje się 5000 zł, a kwota wolna nie została jeszcze wykorzystana, 3604,50 zł powinno pozostać do dyspozycji właściciela rachunku, natomiast pozostała część może zostać objęta egzekucją.
Warto pamiętać, że kwota wolna nie przysługuje osobno do każdego rachunku. Jeżeli dłużnik posiada kilka kont, nie oznacza to, że na każdym z nich może zachować pełną kwotę wolną. Ochrona dotyczy środków zgromadzonych na rachunkach jednej osoby. Kwota wolna ma również charakter miesięczny. Jeżeli egzekucja trwa przez kilka miesięcy, ochrona przewidziana w art. 54 Prawa bankowego co do zasady odnawia się w każdym kolejnym miesiącu kalendarzowym.
Szczególne zasady dotyczą także rachunków wspólnych. W przypadku rachunku prowadzonego dla kilku osób fizycznych kwota wolna nie jest automatycznie mnożona przez liczbę współposiadaczy.
Trzeba również pamiętać, że nie wszystkie środki znajdujące się na rachunku są chronione wyłącznie na podstawie art. 54 Prawa bankowego. W przypadku niektórych świadczeń zastosowanie mogą mieć dodatkowe przepisy, które przewidują ich całkowite lub częściowe wyłączenie spod egzekucji. Dlatego przy ocenie konkretnej sytuacji znaczenie ma nie tylko wysokość środków na koncie, ale również ich źródło.
Jeżeli po zajęciu rachunku bank zablokował wszystkie pieniądze, można sprawdzić, czy prawidłowo zastosował kwotę wolną oraz czy znajdujące się na koncie środki nie korzystają z dodatkowej ochrony. Zajęcie rachunku nie zawsze oznacza więc utratę wszystkich zgromadzonych na nim pieniędzy. O zakresie egzekucji decydują m.in. rodzaj rachunku, wysokość środków, ich pochodzenie oraz podstawa prowadzonej egzekucji.