Kredyt wiązany to rodzaj kredytu konsumenckiego przeznaczonego na sfinansowanie konkretnego towaru albo usługi. W praktyce można spotkać się z nim między innymi przy zakupie instalacji fotowoltaicznej, pompy ciepła, sprzętu AGD czy innych droższych produktów. W takim przypadku sprzedawca może zaproponować finansowanie oferowane przez współpracujący z nim bank, a także pomóc w przygotowaniu i złożeniu wniosku kredytowego.
Na pierwszy rzut oka mogą występować dwie odrębne umowy – umowa sprzedaży zawierana ze sprzedawcą oraz umowa kredytowa zawierana z bankiem. W przypadku kredytu wiązanego obie umowy pozostają jednak ze sobą ściśle powiązane. Ma to istotne znaczenie przede wszystkim w sytuacji, gdy zakup nie zostanie zrealizowany prawidłowo. O tym, czy dany kredyt jest kredytem wiązanym, nie decyduje wyłącznie nazwa nadana mu przez bank. Znaczenie ma przede wszystkim sposób zawarcia umowy oraz rzeczywisty charakter współpracy pomiędzy bankiem a sprzedawcą.
Dobrym przykładem jest decyzja Prezesa UOKiK dotycząca AS Inbank. Bank współpracował między innymi z przedsiębiorcami oferującymi instalacje fotowoltaiczne i pompy ciepła. Sprzedawcy przedstawiali klientom możliwość skorzystania z finansowania, pomagali w przygotowaniu wniosków oraz wykonywali czynności związane z uzyskaniem kredytu. Pomimo tego zawierane umowy były traktowane przez bank jako kredyty niewiązane.
Prezes UOKiK zakwestionował takie działanie i nałożył na AS Inbank łącznie 4,692 mln zł kar. Decyzja nie jest prawomocna.
Wskazać należy, iż powiązanie kredytu z konkretnym zakupem zapewnia konsumentowi dodatkową ochronę. W przypadku skutecznego odstąpienia od umowy sprzedaży lub umowy dotyczącej usługi finansowanej kredytem wiązanym, odstąpienie jest skuteczne również wobec umowy kredytowej. Znaczenie ma również sposób rozliczenia środków przekazanych przez bank. Jeżeli kwota kredytu została wypłacona bezpośrednio sprzedawcy, w określonych sytuacjach obowiązek zwrotu tej kwoty spoczywa na sprzedawcy. Nie oznacza to zatem automatycznie obowiązku zwrotu środków przez konsumenta.
Dodatkowa ochrona może wystąpić również w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez sprzedawcę. Po bezskutecznym wezwaniu sprzedawcy do wykonania zobowiązania możliwe jest, na zasadach określonych w ustawie o kredycie konsumenckim, skierowanie odpowiedniego żądania również do kredytodawcy, do wysokości udzielonego kredytu.
W przypadku finansowania konkretnego zakupu przy jednoczesnej współpracy sprzedawcy z bankiem warto dokładnie przeanalizować charakter zawartej umowy. Sama nazwa kredytu wskazana w dokumentacji bankowej nie musi przesądzać o jego charakterze.