Osoby posiadające kredyty ze zmiennym oprocentowaniem od kilku lat mogą spotkać się z informacjami dotyczącymi reformy wskaźników referencyjnych. Jednym z najważniejszych elementów tej reformy jest zastąpienie WIBOR-u nowym wskaźnikiem – POLSTR. Dla kredytobiorców pojawia się więc pytanie, co taka zmiana będzie oznaczała w praktyce i czy wpłynie na wysokość ich rat. POLSTR to nowy wskaźnik referencyjny, który ma w przyszłości zastąpić WIBOR. Jego konstrukcja opiera się przede wszystkim na rzeczywistych transakcjach zawieranych na rynku finansowym. Ma to sprawić, że wysokość wskaźnika będzie w większym stopniu odzwierciedlała faktyczny koszt pozyskania pieniądza na rynku.
Zmiana nie nastąpi jednak z dnia na dzień. Przejście z WIBOR-u na POLSTR jest procesem rozłożonym w czasie. Oznacza to, że przez pewien okres oba rozwiązania będą funkcjonowały równolegle, a banki będą musiały dostosować swoje umowy i procedury do nowych zasad. Sama zmiana wskaźnika nie oznacza automatycznego rozwiązania umowy kredytowej ani konieczności zaciągania nowego kredytu. W przypadku osób, które już posiadają kredyt oparty na WIBOR-ze, istotne znaczenie będzie miała treść zawartej umowy.
W umowie kredytowej powinny znajdować się postanowienia określające sposób ustalania oprocentowania oraz zasady postępowania w sytuacji, gdy stosowany wskaźnik przestanie być publikowany. W praktyce właśnie te zapisy mogą mieć duże znaczenie przy przejściu z WIBOR-u na POLSTR. Bank może również zaproponować kredytobiorcy podpisanie aneksu do umowy. Przed jego podpisaniem warto dokładnie sprawdzić, jakie zmiany wprowadza dokument. Nie należy bowiem zakładać, że każda zmiana będzie miała dla kredytobiorcy takie same skutki finansowe.
To jedno z najczęściej pojawiających się pytań. Nie można jednak powiedzieć, że zastąpienie WIBOR-u przez POLSTR automatycznie obniży raty wszystkich kredytów. Oprocentowanie kredytu składa się bowiem nie tylko ze wskaźnika referencyjnego, ale również z marży banku. Znaczenie mają także zasady aktualizacji oprocentowania określone w umowie.
Przy zmianie wskaźnika może zostać zastosowany tzw. spread korygujący. Ma on uwzględniać różnicę pomiędzy dotychczasowym wskaźnikiem a nowym. Dzięki temu sama techniczna zmiana WIBOR-u na POLSTR nie powinna powodować przypadkowego i nieuzasadnionego ekonomicznie zwiększenia albo zmniejszenia oprocentowania. Nie oznacza to jednak, że wysokość raty pozostanie dokładnie taka sama. Ostateczny efekt będzie zależał od zastosowanego mechanizmu zamiany oraz warunków konkretnej umowy. W pierwszej kolejności warto dokładnie przeanalizować swoją umowę kredytową. Szczególne znaczenie mają postanowienia dotyczące oprocentowania, sposobu ustalania rat oraz sytuacji, w której WIBOR przestanie być stosowany.
Jeżeli bank przedstawi propozycję aneksu, warto sprawdzić nie tylko samą zmianę wskaźnika, ale również to, czy dokument nie wprowadza dodatkowych zmian w umowie. Dobrze jest także zwrócić uwagę na wysokość marży oraz sposób wyliczania oprocentowania po zmianie. W razie wątpliwości kredytobiorca może skonsultować treść umowy lub proponowanego aneksu z prawnikiem. Jest to szczególnie istotne wtedy, gdy dokument zawiera skomplikowane postanowienia dotyczące zmiennego oprocentowania. Zastąpienie WIBOR-u przez POLSTR jest istotną zmianą dla rynku kredytowego, ale nie oznacza automatycznie, że każdy kredytobiorca zapłaci niższą ratę. Wiele zależy od treści konkretnej umowy, wysokości marży oraz sposobu, w jaki zostanie przeprowadzona zamiana wskaźnika. Dlatego najważniejsze jest, aby nie kierować się samą nazwą nowego wskaźnika. W przypadku każdej umowy warto sprawdzić, jakie dokładnie zasady będą miały zastosowanie i jaki wpływ mogą mieć na wysokość oprocentowania oraz przyszłych rat kredytu.