Sankcja Kredytu Darmowego (SKD) to rozwiązanie przewidziane w ustawie o kredycie konsumenckim, które pozwala konsumentowi ograniczyć spłatę kredytu wyłącznie do pożyczonego kapitału, bez dodatkowych kosztów. Jeśli kredytodawca naruszył określone obowiązki informacyjne lub formalne przy zawieraniu umowy, może utracić prawo do pobierania odsetek, prowizji oraz innych kosztów finansowania. W praktyce oznacza to możliwość odzyskania części wpłaconych środków. Trzeba jednak pamiętać, że dochodzenie takich roszczeń nie jest bezterminowe – kluczową rolę odgrywa kwestia granicznego terminu na złożenie oświadczenia o skorzystaniu SKD, jak również kwestia przedawnienia.
W sprawach dotyczących sankcji kredytu darmowego trzeba odróżnić dwa odrębne terminy.
Pierwszy dotyczy samego złożenia oświadczenia o skorzystaniu z SKD. Konsument ma na to ograniczony czas – co do zasady rok od dnia wykonania umowy. Jeśli termin ten zostanie przekroczony, możliwość skutecznego powołania się na sankcję zostaje utracona. Termin roczny jest bowiem tzw. terminem zawitym, który nie podlega w żadnej mierze przywróceniu i po jego upływie roszczenie bezpowrotnie wygasa.
Drugą kwestią jest przedawnienie roszczenia o zwrot poniesionych kosztów kredytu, których można domagać się w następstwie skutecznie złożonego oświadczenia o skorzystaniu z SKD. Samo złożenie oświadczenia nie zabezpiecza jeszcze interesów majątkowych konsumenta na przyszłość, a jedynie otwiera prawną możliwość domagania się zwrotu określonych kwot. Przedawnienie nie powoduje automatycznego wygaśnięcia roszczenia, ale może skutecznie ograniczyć możliwość jego dochodzenia przed sądem. Po upływie określonego terminu bank lub inna instytucja finansowa może bowiem powołać się na zarzut przedawnienia i odmówić spełnienia świadczenia. Dlatego nawet zasadna sprawa może napotkać trudności, jeśli działania zostaną podjęte zbyt późno.
W praktyce sądowej przyjmuje się, iż termin przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnie pobranych kosztów kredytu wynosi 6 lat. Pojawia się jednak pytanie o moment w którym termin ten rozpoczyna swój bieg. W praktyce rozpatrywanych jest kilka możliwych dat.
Za początek terminu wskazuje się między innymi:
- moment zawarcia umowy kredytowej, jeżeli wada istniała od początku,
- dzień złożenia skutecznego oświadczenia o sankcji kredytu darmowego,
- terminy wymagalności poszczególnych rat uznawanych za nienależnie pobrane,
- albo moment całkowitej spłaty kredytu.
Coraz częściej sądy przyjmują jednak, że istotny jest dzień, w którym konsument skutecznie skorzystał z SKD lub uzyskał wiedzę o naruszeniu, które umożliwiało złożenie takie oświadczenia. Dzień ten uznawany jest za początek biegu terminu przedawnienia roszczeń wynikających z SKD.
Jak widać, w celu skutecznego skorzystania z SKD konieczne jest podjęcie określonych działań w ściśle wskazanych terminach. Brak ich dochowania lub błędy formalne w trakcie ich podejmowania mogą rodzić ryzyko utraty przysługujących uprawnień.
Problemy mogą powstać, gdy:
- oświadczenie o SKD zostanie złożone po czasie,
- nie zostanie zachowana właściwa forma lub zostanie skierowane do niewłaściwego podmiotu.
Sprawy dotyczące sankcji kredytu darmowego wymagają nie tylko oceny zapisów umowy, ale także dokładnego ustalenia terminów i prawidłowego sposobu działania. Nawet jeśli w umowie występują błędy uprawniające do zastosowania SKD, zbyt późne podjęcie działań może ograniczyć możliwość odzyskania należnych środków. Dlatego przy analizie kredytu znaczenie ma nie tylko to, czy doszło do naruszenia, ale również czy roszczenie nadal może być skutecznie dochodzone. Warto tego typu działania pozostawić profesjonaliście.
Jeżeli masz wątpliwości dotyczące swojej umowy i chcesz zweryfikować możliwość skorzystania z sankcji kredytu darmowego, skontaktuj się z kancelarią. Profesjonalna analiza dokumentów pozwoli ocenić Twoją sytuację prawną i możliwe działania.